ზურგის ტკივილი: როდის მივმართოთ ექიმს და გავიკეთოთ თუ არა MRI ვიზიტამდე

მაშ ასე, წარმოვიდგინოთ: თქვენ „ოცს ცოტათი გადაცილებული“ ხართ, ახალგაზრდა და ჯანმრთელი, და უცებ თქვენს ცხოვრებაში ჩნდება ის. ზურგის ტკივილი. თავში მაშინვე მოქრის ფიქრები:

• ჯერ ხომ ადრეა?
• ნუთუ ახლა ყოველთვის ასე იქნება?
• იქნებ თიაქარია?
• იქნებ MRI გავიკეთო?

თქვენს სიმპტომებს ხელოვნურ ინტელექტს აწვდით, ის კი რაღაც „საშინელ დიაგნოზს“ გიწერთ და, რა თქმა უნდა, MRI-ს გირჩევთ. აკეთებთ MRI-ს, ხედავთ „საშიშ სიტყვებს“ (მაგალითად, „დეგენერაციულ-დისტროფიული ცვლილებები… შმორლის თიაქარი…“) და პანიკაში მიდიხართ ნევროლოგთან. ნევროლოგი კი დასკვნას ათვალიერებს და ხვდება: პაციენტმა ფული (და დრო) ტყუილად დახარჯა. რა მოხდა?

საქმე ისაა, რომ ზურგის ტკივილი ყველაზე ხშირად არასპეციფიკურია: მას იწვევს ხერხემლის კუნთების, იოგებისა თუ სახსრების დაზიანება. ასეთი ტკივილი სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისთვის საშიში არ არის, თუმცა დიდ დისკომფორტს იწვევს. და რაც მთავარია - მისი დიაგნოსტიკისთვის MRI საერთოდ არ არის საჭირო! საჭიროა მხოლოდ ექიმ-ნევროლოგის გასინჯვა, რადგან სწორედ ექიმი განსაზღვრავს მიღებაზე, არის თუ არა MRI-ს ჩატარების ჩვენება.

- ექიმო, მაგრამ MRI-ზე თიაქარი აღმომაჩნდა - ოპერაცია ხომ არ მჭირდება? ალბათ ფიზიკური აქტივობაც აღარ შეიძლება? იქნებ იმ კლინიკას მივმართო, რომელიც თიაქრების რეზორბციით არის დაკავებული?

მოკლედ რომ ვთქვათ - არა. თიაქარი ან პროტრუზია (პატარა თიაქარი) MRI-ზე შემთხვევითი აღმოჩენა შეიძლება იყოს, ტკივილს კი სულ სხვა რამ იწვევდეს (მაგალითად, სპაზმირებული კუნთი). საქმე ისაა, რომ ჩვენს მალებს შორის ხრტილოვანი ქსოვილის დისკებია, რომლებიც ხერხემლის ამორტიზაციას უზრუნველყოფს. ასაკთან ერთად აბსოლუტურად ყველა ადამიანში ეს დისკები „შრება“, რის გამოც ისინი მალებს შორის თითქოს იჭყლიტება - სწორედ ამ გამობერილობას ჰქვია თიაქარი. თავად თიაქრები არ გვტკივა, რადგან მათ ნერვული დაბოლოებები არ აქვთ, და ნებისმიერ ადამიანს დაახლოებით 20 წელს გადაცილებულს (ტკივილის გარეშეც) MRI რომ გავუკეთოთ, დიდი ალბათობით სადმე თიაქარი აღმოჩნდება. ასაკთან ერთად გვეცვლება კანი, თმა, ფრჩხილები - იმავე ცვლილებებს გადის ხერხემალიც.

თუ თიაქარი მართლაც ტკივილის მიზეზია, ეს ნიშნავს, რომ ის ნერვულ ფესვს აწვება (ნერვის ნაწილს, რომელიც ზურგის ტვინის არხიდან გამოდის და, მდებარეობის მიხედვით, კიდურების, ტანისა და რიგი ორგანოების ინერვაციას უზრუნველყოფს). მაშინ, ტკივილის გარდა, იქნება რადიკულოპათიისთვის დამახასიათებელი სიმპტომოკომპლექსი (რეფლექსების, ძალის, მგრძნობელობის დაქვეითება ან გაქრობა და ა.შ. - ის, რასაც ნევროლოგი გასინჯვისას ადგენს).

მაგრამ იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ტკივილის მიზეზი თიაქარია, ოპერაცია ყველას და ყოველთვის სულაც არ სჭირდება. თიაქრებს ხომ თავისით გაწოვა შეუძლიათ - და ეს ნორმაა. სამწუხაროდ, სწორედ ამის ხარჯზე „მუშაობენ“ თიაქრების რეზორბციის (გაწოვის) „გურუები“ თავიანთი „ავტორისეული“ მეთოდიკებით. დაიმახსოვრეთ: თიაქრის რეზორბციის დაჩქარება შესაძლებელია მხოლოდ ადეკვატური ფიზიკური აქტივობით, სამკურნალო ვარჯიშითა და ცხოვრების წესის შეცვლით. სხვათა შორის, ამავე მეთოდებს აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა არასპეციფიკური ზურგის ტკივილის (კუნთები, იოგები, სახსრები) მკურნალობაშიც.

ეს კი ნიშნავს, რომ „ჯადოსნური აბი“, რომელიც ზურგის ტკივილს სამუდამოდ მოგაშორებთ, არ არსებობს. დიახ, გამწვავებისას შესაძლოა კურსებად დაინიშნოს ტკივილგამაყუჩებლები, ქრონიკული ტკივილის სინდრომების დროს კი - ანტიდეპრესანტებიც. მაგრამ ყველაზე მნიშვნელოვან როლს თქვენი ფიზიკური აქტივობა ითამაშებს, რომლის სწორად შერჩევაშიც ნევროლოგი დაგეხმარებათ. ამიტომ ზურგის ტკივილის გაჩენისას თქვენი ამოცანაა ჯერ ნევროლოგს მიმართოთ (ან თერაპევტს - ნევროლოგთან მიმართვისთვის), შემდეგ კი ექიმი თავად განსაზღვრავს გამოკვლევისა და მკურნალობის შემდგომ ტაქტიკას და ზურგისთვის საჭირო ვარჯიშებზეც მოგიყვებათ.